Cumhuriyetin 93 Yılına Tanıklık Etmiş Bir Kadın Yazar ve Kitabı ”Yok Olan Sesler” Üzerine

Uzun zamandır üzerine yazmak istedim, fakat kalıplaşmış söylemlerle “bu kitabı okuyun, kaçırmayın, mutlaka okunmalı” gibi cümleler kurarak Cumhuriyetimizin neredeyse 93 yılına şahitlik etmiş ilk sanat tarihçilerimizden Sevim Eti’yi sadece “Yok Olan Sesler” kitabının yazarı olarak tanıtmak olmazdı. Zaten amacım bir kitap tanıtımından çok, çağımızın sosyal medya gereklerini yerine getirmediği için çok takipçisi olmayan bu sebeple de etkisi ve entelektüel birikimi yeterince görülmeyen yazara dikkat çekebilmek. Yaşına rağmen sosyal medya hesaplarını bir seyahatname gibi kullanan, aynı zamanda stil sahibi bir çağdaş Türk kadınından, hem kişisel gelişim hem motivasyon için sizlerin de haberdar olması gerektiğini düşündüm.  

Bu çok yönlü özel kadını, ilk kez Bodrum’da bir resim çalıştayı sabahı gördüm. Bazı insanların bildiğiniz gibi özel bir enerjisi vardır, her yaşta ve her ortamda ilk onu görürsünüz. Beyaz gri kısacık saçları, renkli gözlükleri, renkli ojeleri ile yaşına göre iddialı, fakat bir o kadar kendine yakıştırmış stiliyle sahilde oturuyordu. Ertesi gün onu göremeyince sordum soruşturdum ve bir kitabı olduğunu öğrendim. Kitabını da satışta bulamayınca kendisini arayarak talep ettim. Bana hemen imzalayarak gönderdi. Ben kitabı okurken öğrencilerim de sürece dahil oldu. Kartal ilçesi sınırları içinde bir okul olduğumuz için Sevim Eti’nin çocukluğunun bu bölgede geçtiğini, kitabın ilk sayfalarında art deco tarzı tek tük ayakta kalabilmiş tarihi Kartal köşklerinin ilk sahiplerinin hikayelerini, yine Kartal’da Gümüşpınar Mahallesi’nde akan pınarın geçmişini, adalara bakan sahilimizin 80 yıl önceki hallerini kitaptan ben okudum, çocuklar ilgi ve şaşkınlıkla dinlediler. Günün sonunda eve gider gitmez Sevim hocamızı aradım. Meğer farklı zamanlarda aynı yollarda denk gelmiş iki eğitimciymişiz. Farklı kuşağın iki Cumhuriyet kadını arasındaki telefon yazışmaları, fotoğraf paylaşımları işte böyle başladı. Ben ona bir zamanlar çeşmelerinden doğal su kaynaklarının aktığını anlattığı Ayazma manzaralarının son hallerini ve 20 kat ve üzeri yükselen binaların, doldurulmuş kartal sahilinin fotoğraflarını atarken ve yine kitabından öğrendiğim bir zamanlar Osmanlı saraylarından çıkıp buraya yerleşmiş ailelerin ayakta kalabilen köşklerinden bahsederken, o bana halen gezdiği müzelerden belki de birçok gezi rehberinin bile bilemeyeceği tarihi notlardan bahsedip bir nevi canlı canlı tam da yerinden sanat tarihi dersleri vermeye böyle başladı. Onun için bu yazıda Sevim Eti’nin yurt dışı gezilerinden bana gönderdiği birkaç fotoğrafı da sizlerle paylaşmak istedim. Bu fotoğraflarda yanındaki beyefendi ömrünün çoğunu birlikte geçirdiği akademisyen eşi Erol Eti. Baston koleksiyoneri ilk kadın olduğunu da bir vesile öğrendiğim Sevim Eti, belki de hayatının en güzel günlerini yaşıyor. Onun hiçbir zaman maddi güce dayalı seyahatler yapmadığını “genç kızken biraz harçlıkla müze gezerken bu parkta oturur bir şeyler atıştırırdım” dediği fotoğrafından anlıyorum. 

“Yok Olan Sesler” artık sesini duymadığımız bir pınarın sesi, Atatürk’ün bir kadına sanat tarihçisi olma yolunda sunduğu fırsatlar, sosyal medya kalabalığında kendini gösteremeyen, aslında parmakla göstermemiz gereken örnek hayatlar, her şeye rağmen ülkemizde Avrupalı bir emekli çiftin yaşamaktan anladığı kalite. İşte eserini yazarından ayrı tutamayacağımız bir kitap. Size baston kullanmaktan hiç de gocunmayan, hatta onun bastonu kadar ülke ve müze göremediğimiz bir Cumhuriyet kadınını anlattım. Daha fazlası için değerli hocamızı sosyal medya hesaplarından takip edin ve mutlaka bir kitabını kendisinden isteyin. Neredeyse Cumhuriyetimizin 100 yılına an ve an sosyal, siyasal hayatıyla tanıklık etmiş yazarımıza daha nice mutlu ve uzun ömürler diliyoruz, yaşam enerjisi hiç tükenmesin. İyi ki var ve daha acaba kimler var onun gibi bize hep umut verecek, fakat sosyal medyada keşfedemediğimiz…